۳۰ نام روز در تقویم زرتشتی — هرمز، بهمن، مهر و انیران
نام و معنی ۳۰ روز ماه زرتشتی، جشنهای ماهانه (تیرگان، مهرگان، سده) و الگوی هفتروزهای که سه «دی» در هر ماه میسازد.
۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۹
0
1
در گاهشمار زرتشتی، نهتنها ماهها بلکه هر یک از ۳۰ روز ماه نام مخصوص به خود دارند. این نامها به فرشتگان (اَمشاسپَندان) و ایزدان (یَزَتاها) تعلق دارند و هر روز، آیین و حرمت ویژهای داشت.
نام ۳۰ روز ماه (تقویم زرتشتی)
| روز | نام | معنی / ایزد |
|---|---|---|
| ۱ | هرمَزد | اهورامزدا — خدای یگانه |
| ۲ | بهمن | اندیشهٔ نیک |
| ۳ | اردیبهشت | بهترین راستی |
| ۴ | شهریور | شهریاری برگزیده |
| ۵ | اسفندارمذ | فروتنی مقدس، زمین |
| ۶ | خرداد | کمال، تمامیت |
| ۷ | اَمرداد | بیمرگی |
| ۸ | دی به آذر | آفریننده (پیش از آذر) |
| ۹ | آذر | آتش |
| ۱۰ | آبان | آبها (آناهیتا) |
| ۱۱ | خور (خیر) | خورشید |
| ۱۲ | ماه | ماه (قمر) |
| ۱۳ | تیر | تیشتر، ستاره شعرا، باران |
| ۱۴ | گوش | روح آفرینش، چارپایان |
| ۱۵ | دی به مهر | آفریننده (پیش از مهر) |
| ۱۶ | مهر | پیمان، خورشید |
| ۱۷ | سروش | شنود، فرمانبرداری |
| ۱۸ | رشن | دادگری |
| ۱۹ | فروردین | روحهای پاک نیاکان |
| ۲۰ | بهرام | پیروزی |
| ۲۱ | رام | آرامش، شادمانی |
| ۲۲ | باد | باد |
| ۲۳ | دی به دین | آفریننده (پیش از دین) |
| ۲۴ | دین | وجدان، بینش |
| ۲۵ | ارد | دارایی، خوشبختی |
| ۲۶ | اشتاد | راستی |
| ۲۷ | آسمان | آسمان |
| ۲۸ | زامیاد | زمین |
| ۲۹ | مانترهسپند | سخن مقدس |
| ۳۰ | انیران | روشنی بیپایان |
جشنهایی که از روز و ماه میآیند
هرگاه روز و ماه همنام بودند، آن روز جشن گرفته میشد. این یعنی هر ماه یک «جشن ماهانه» داشت:
- فروردینگان — ۱۹ فروردین (روز فروردین در ماه فروردین).
- اردیبهشتگان — ۳ اردیبهشت.
- تیرگان — ۱۳ تیر (روز تیر در ماه تیر) — جشن آب و سوگند.
- مهرگان — ۱۶ مهر (روز مهر در ماه مهر) — جشن پیمان و دوستی، پس از نوروز بزرگترین جشن ایرانی.
- سَدِه — ۱۰ بهمن — جشن آتش، صد روز پیش از نوروز.
- اسفندگان — ۵ اسفند — جشن زن و زمین.
چرا «دی» سه بار در ماه میآید؟
روزهای ۸، ۱۵ و ۲۳ هر ماه به نام «دی» (آفریننده) خوانده میشوند، اما برای تمایز با نام روزِ پس از هرکدام تکمیل میشوند: «دی به آذر» (روز ۸، پیش از آذر)، «دی به مهر» (روز ۱۵)، «دی به دین» (روز ۲۳). این الگو، ماه را به چهار هفتهٔ هفتروزه تقسیم میکند که هر هفته با یک روز «خدا» آغاز میشود.
نظرها (0)