شكل گيري نهضت فاشيسم در ايتاليا به رهبري "بنيتو موسوليني"

بنيتو موسوليني در آغاز قرن بيستم تفكراتي سوسياليستي داشت كه بر تقدم جامعه بر فرد و مالكيت عمومي مبتني بود. اما در اواخر جنگ جهاني اول با يك چرخش يك صد و هشتاد درجه اي در عقايد سابق خود، به تبليغ افكار تند ناسيوناليستي، نژادپرستي و ملي گرايي پرداخت. وي در راستاي اهداف قدرت طلبانه خود، در 23 مارس 1919م حزب فاشيست ايتاليا را تأسيس كرد. اعضاي اين حزب به تجديد قدرت امپراتوري روم قديم معتقد بودند و چون لباس هاي سياه برتن مي كردند به پيراهن سياهان، معروف شدند. تفكر فاشيستي بر استقرار يك رژيم ديكتاتوري غيرپارلماني و دشمني با هر نوع آزادي استوار بود و در سياست خارجي نيز مشيِ تجاوزكارانه را تبليغ مي كرد. فاشيسم، بيش از آن كه يك فلسفه يا ايده ئولوژي سياسي باشد، يك روش حكومت است كه بر سه اصل حكومت فردي، قدرت و حاكميت دولت و ناسيوناليسم افراطي بنا شده است. در حكومت فاشيستي، فردي كه در رأس حكومت قرار مي گيرد مافوق قانون و واجب الاطاعه است. در اين حكومت ها سازمان دولت با تكيه بر قدرت نظامي و گروه هاي فشار سياسي و وسايل تبليغاتي كه در اختيار دولت است آزادي هاي فردي را محدود مي سازد و هرگونه حركت مخالفي را سركوب مي كند. هم چنين فاشيسم به طور عام به رژيم هاي استبدادي متمركزي اطلاق مي شود كه با ايدئولوژي تبعيض نژادي و ناسيوناليسم افراطي حكومت مي كنند و با سركوب مخالفين، ايجاد اختناق و سانسور عقايد و افكار مردم، حكومت خود را تداوم مي بخشند. موسوليني به كمك اعضاي اين حزب در اكتبر 1922م، با شعار قدرت، اطاعت و عدالت، شهر رُم، پايتخت ايتاليا را تسخير كرد و به مقام نخست وزيري رسيد. موسوليني از آن پس در تعقيب اهداف حزب فاشيست، به تدريج همه امور داخلي و خارجي را تحت سيطره خود درآورد. موسوليني به همراه هيتلر رهبر فاشيست آلمان، جنگ جهاني دوم را آغاز كرد اما سرانجام در اواخر جنگ، توسط ميهن پرستان ايتاليايي دستگير و در بيست و هشت آوريل 1945م تيرباران شد.