درگذشت "آرتور كريستيَن سَن" مستشرق و ايران شناس مشهور دانماركي

آرتور كريستين سن، مستشرق دانماركي در 31 دسامبر 1875م در كپنهاك پايتخت دانمارك به دنيا آمد و پس از اتمام تحصيلات مقدماتي، به فراگيري زبان فرانسه و لاتين و تاريخ پرداخت. وي در اين هنگام كتاب هزار و يك شب را مطالعه نمود و با تأثيرپذيري فراوان از اين كتاب، به تاريخ ايران علاقه مند شد. از اين رو به آموختن زبان فارسي، عربي، سانسكريت و تركي پرداخت و به مطالعه در آثار شرق همت گماشت. اين دانشمند دانماركي پس از پايان تحصيلات دانشگاهي، براي جمع آوري منابعي براي پايان نامه دكتراي خود به نام نقد و تحقيقي ادبي و تاريخي درباره خيام نيشابوري، به كتابخانه هاي لندن، پاريس و اسپانيا و نقاط ديگر سفر كرد و براي نخستين بار با ابنيه و آثار تمدن شرق و اسلام در كشور اسپانيا روبرو شد. وي در سال 1914م براي اولين بار به ايران مسافرت نمود و شرح اين سفر را در كتابي به نام "ماوراء درياي خزر" منتشر كرد. اين سفر، زمينه اي شد كه كريستين سن، سفرهاي ديگري به ايران داشته باشد. حاصل علمي اين سفرها، كتب و آثار متعددي است كه در تحقيق درباره لهجه ها و آداب و رسوم توده مردم و افسانه ها نوشته شده است. كريستين سن در لهجه هاي ايراني و گويش هاي مختلف آن، دست به مطالعه و تحقيق وسيعي زد و متون و گرامر تمام اين لهجه ها را در كتب و مقالات متعدد خود به چاپ رساند. وي در اين مطالعات لهجه شناسي، فقط از نظر زبان شناسي به آن ها نگاه نمي كرد بلكه ضمن تحقيق، مسائل و تحولات تاريخي و قومي را نيز در نظر مي گرفت. هدف وي اين بود كه صورت كنوني لهجه ها را با بررسي دقيق به تصوير كشد و درك روشني از وضع تحول زبان هاي مادي، پارتي، فارسي باستان، فارسي ميانه و زبان ساسانيان به دست آوَرَد. از آرتور كريستين سن در طي سال ها مطالعه و تحقيق درباره ايران، مشرق زمين و موضوعات ديگر، بيش از 320 كتاب، رساله و مقاله برجاي مانده كه حكايات ايراني به زبان عاميانه، زندگي قباد اول پادشاه ساساني و حماسه شاهان در داستان هاي ايران باستان از آن جمله اند. آرتور كريستين سن كه دانشمندي فيلسوف مآب و اهل انديشه و با پشتكار دقيق و نيز استاد علم لغت ايراني در دانشگاه كپنهاك بود، سرانجام در 30 مارس 1945م در 70 سالگي درگذشت.