امضاي معاهده "پورْتْسْموت" و پايان جنگ بين روسيه و ژاپن

طي قرن نوزدهم، روسيه همانند ديگر قدرت هاي اروپايي، با دست اندازي به خاك چين، مرزهاي شرقي خويش را توسعه مي داد. در همان حال، چون ژاپن از طرفي چين را لقمه چرب و نرمي براي توسعه طلبي هاي خود مي يافت و از سوي ديگر در مورد مناطق شبه جزيره كره و سرزمين منچوري با روسيه اختلاف داشت، به دنبال بهانه اي براي آغاز جنگ و درآويختن با روسيه بود. در اين حال، در روز هشتم فوريه 1904م، نيروهاي ژاپن بدون اعلان جنگ و به طور غافل گيرانه، ناوگان روسي را در بندر پِرْتْ آرتور كه در اجاره روس ها بود، مورد حمله قرار دادند و به دنبال آن، در مناطق متصرفي روسيه در منچوري، نيرو پياده كردند. در طي اين نبرد، قواي روسيه متحمل شكست هاي پي درپي شدند و براي اولين بار، يك دولت آسيايي توانسته بود يك قدرت غربي را شكست دهد. به دنبال اين شكست ها، دولت روسيه كه توان ادامه جنگ را نداشت سرانجام با ميانجي گري امريكا، در پنجم سپتامبر 1905م قرارداد صلح پورْتْسْموت را با ژاپن امضا كرد. به موجب اين قرارداد، نيمه جنوبي جزيره ساخالين و بندر پرت آرتور در شرق روسيه و نيز شبه جزيره كره تحت الحمايه ژاپن شد. لطمه اي كه با امضاي اين قرارداد بر حيثيت نيكلاي دوم، تزار روس وارد آمد، زمينه ساز انقلاب 1905م روسيه را فراهم آورد. (ر.ك: 8 فوريه)