تقویم هجری خورشیدی — ساختار و نحوهٔ محاسبه
راهنمای کامل تقویم شمسی (جلالی): تاریخچه، ماهها، روزها، چرخهٔ ۳۳ سالهٔ کبیسه و روشهای محاسبه.
تقویم هجری خورشیدی یا تقویم جلالی، گاهشمار رسمی ایران و افغانستان است که بر پایهٔ گردش زمین به دور خورشید استوار شده و آغاز سال آن با نوروز (لحظهٔ اعتدال بهاری) برابر است.
تاریخچه
این تقویم در زمان جلالالدین ملکشاه سلجوقی (سال ۱۰۷۹ میلادی) و با همکاری گروهی از منجمان به سرپرستی خیام نیشابوری اصلاح شد. مبدأ آن، هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه (سال ۶۲۲ میلادی) است؛ از همین رو واژهٔ «هجری» در نام آن آمده، و «خورشیدی» اشاره به سال خورشیدی (Solar Year) دارد. در ایران از سال ۱۳۰۴ خورشیدی بهصورت رسمی جایگزین تقویم هجری قمری شد.
ساختار
- ۱۲ ماه: شش ماه نخست (فروردین تا شهریور) هر کدام ۳۱ روز، پنج ماه بعدی (مهر تا بهمن) هر کدام ۳۰ روز، و اسفند در سال عادی ۲۹ روز و در سال کبیسه ۳۰ روز دارد.
- طول سال: ۳۶۵ روز در سال عادی، ۳۶۶ روز در سال کبیسه.
- روز اول سال: همیشه اول فروردین — برابر با لحظهٔ تحویل سال (اعتدال بهاری).
چگونه محاسبه میشود؟
تقویم شمسی از دقیقترین گاهشمارهای جهان است؛ زیرا کبیسهگیری آن مستقیماً به نجوم وابسته است. روش محاسبه:
- چرخهٔ ۳۳ ساله: در این چرخه، ۸ سال کبیسه قرار دارد. سالهای کبیسه با باقیماندهٔ تقسیم سال بر ۳۳ مشخص میشوند: اگر باقیمانده برابر یکی از اعداد
۱، ۵، ۹، ۱۳، ۱۷، ۲۲، ۲۶، ۳۰باشد، آن سال کبیسه است. - روش نجومی: روش دقیقتر بر اساس محاسبهٔ لحظهٔ اعتدال بهاری در نصفالنهار ۵۲٫۵° شرقی (تهران) است. اگر اعتدال پیش از ظهر اتفاق بیفتد، آن روز اول فروردین میشود؛ در غیر این صورت، فردای آن روز.
تبدیل به میلادی
اول فروردین تقریباً برابر با ۲۰ یا ۲۱ مارس میلادی است. برای تبدیل تقریبی، میتوان به سال شمسی عدد ۶۲۱ یا ۶۲۲ افزود (بسته به اینکه پیش یا پس از نوروز باشیم) تا سال میلادی به دست آید. تبدیل دقیق به کمک ابزار تبدیل تاریخ در همین سایت در دسترس است.
کاربردها
تقویم شمسی برای کارهای اداری، اقتصادی، آموزشی و رسانهای در ایران و افغانستان بهکار میرود. مناسبتهای ملی مانند نوروز، روز جمهوری اسلامی، روز معلم و … بر این پایه ثبت میشوند.
نظرها (0)