مرگ "رضاخان پهلوي" در ژوهانسبورگ

رضاخان ميرپنج سوادكوهي ملقب به سردار سپه در سال 1250 ش به دنيا آمد. وي در جواني وارد نظام شد و در قشون ايران، درجات نظامي را يكي پس از ديگري، احراز كرد. رضا خان در سوم اسفند 1299 ش، با همكاري انگلستان كودتايي به راه انداخت و پس از وقوع حوادث متعدد فرماندهي كل قوا را به دست آورد. وي راه قدرت طلبي را ادامه داد و با همدستي مجلس، سلسله قاجار را برانداخت و خود در آذرماه سال 1304 شمسي با نام رضاشاه بر تخت سلطنتي ايران تكيه زده، سلسله منحوس پهلوي را بنا نهاد. رضا خان پس از به دست گرفتن قدرت، همه مخالفان خود را سركوب كرد و صداهاي اعتراض را در گلو، خفه نمود. وي هر چند در ابتداي كار، مي كوشيد خود را به علماي شيعه و حوزه هاي علميه نزديك ساخته و خود را فردي متدين و محب اهل بيت(ع) نشان دهد، ولي پس از به دست گرفتن قدرت، از هيچ برنامه دين براندازانه اي فروگذار نكرد و براي روحانيان و حوزه هاي علميه، فشارهاي زيادي روا داشت. رضاخان با هماهنگي غرب و به همراه افغانستان و تركيه سياست كشف حجاب و متحد الشكل كردن لباس ها را به اجرا درآورد و قيام اعتراض آميز مردم در مسجد گوهر شاد را به بدترين وجه، به خاك و خون كشيد. او در سال هاي سلطنت خود، كساني را در به قدرت رسيدن او سهيم بودند از ميان برداشت و مجاهد حق خواه، آيت اللَّه مدرس را به شهادت رساند. رضا خان از تبار شاهان نبود وليكن روستازاده اي بود كه با فطانت و زيركي شخصي خويش و كمك استعمار پير، انگليس، به مقام شاهي رسيد. رضاشاه كه بازيچه دست استعمار بود، هنگامي كه كشور ايران در بدترين شرايط جنگ جهاني دوم از طرف متفقين اشغال شده بود، مجبور به كناره گيري گرديد. دوران ننگين حكومت رضاخان، سراسر ديكتاتوري، استبداد، دين زدايي و فقر بود. سرانجام اين سرسپرده استعمار، پس از سه سال تبعيد در 4 مرداد 1323ش در هفتاد و سه سالگي در ژوهانسبورگ آفريقاي جنوبي مرد. جنازه وي 6 سال بعد به ايران آورده شد و در شهر ري دفن گرديد.