عنوان مناسبت: نزول سوره ي دهر در شأن امام علي(ع)، حضرت زهرا(س) و امام حسن و امام حسين(ع) و روز خانواده

پس از آن كه امام علي(ع) و حضرت زهرا(س) براي برآوردن حاجت خويش، سه روز روزه را نذر كرده بودند و نوبت به اداي آن رسيد، در سه روز متوالي مسكين و يتيم و اسيري به دَرِ خانه ي آن ها آمد و غذايي طلب كرد. آن بزرگواران نيز غذاي خود را به آن ها داده و خود با آب، افطار نمودند. اين خانواده ي كريم در مقابل اين عمل، هيچ جزايي را از افراد نخواستند و اجرِ خود را از خدا طلبيدند. در اين هنگام بود كه وحي بر پيامبر اكرم(ص) نازل شد و سوره ي دهر يا انسان در شأن امام علي(ع) و حضرت زهرا(س) نازل گرديد. آيات و احاديث متناسب: زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: أحسَنُ النّاسِ إيماناً أحسَنُهُم خُلُقاً و ألطَفُهُم بِأهِلهِ ترجمه: باايمان ترين مردم، خوش اخلاق ترينِ آنها و مهرورزترين شان با خانواده خود است آدرس: بحار الأنوار، ج 71، ص 387. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: رَحِمَ اللَّهُ والِداً أعانَ وَلَدَهُ عَلي بِرِّهِ ترجمه: خداوند رحمت كند پدري را كه فرزندش را بر نيكي كردن بر خود كمك كند آدرس: ميزان الحكمه، ح 22744. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: جُلُوسُ المَرءِ عِندَ عِيالِهِ أحَبُّ إلَي اللَّهِ مِنِ اعْتِكافٍ في مَسجِدي هذا ترجمه: نشستن مرد پيش زن و فرزندنش نزد خداوند محبوب تر است از اعتكاف در اين مسجد من آدرس: تنبيه الخواطر، ج 2، ص 122. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: إنَّ اللَّهَ تَعالي يُحِبُّ أن تَعدِلُوا بَينَ أولادِكُم حَتّي في القُبَلِ ترجمه: خداوند دوست دارد كه ميان فرزندانتان عادلانه رفتار كنيد. حتّي در بوسيدن آنها آدرس: ميزان الحكمه، ح 22665. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام سجّادعليه السلام: إنَّ أرضاكُم عِندَاللَّهِ أسبَغُكُم عَلي عِيالِهِ ترجمه: خداوند از آن كس خشنودتر است كه خانواده خود را بيشتر در رفاه و نعمت قرار دهد آدرس: بحار الأنوار، ج 78، ص 136. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام سجّادعليه السلام: و أمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَأن تَعلَمَ أنَّ اللَّهَ جَعَلَها لكَ سَكَنَاً واُنساً، فَتَعلَمَ أنَّ ذلِكَ نِعمَةٌ مِنَ اللَّهِ عَلَيكَ فَتُكرِمَها و تَرفُقَ بِها ترجمه: حقّ زن اين است كه بداني خداوند او را مايه آرامش و انس تو قرار داده است و بداني اين نعمتي است كه خداوند به تو داده؛ پس بايد او را گرامي داري و با وي نرمي كني آدرس: بحار الأنوار، ج 74، ص 5. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام سجّادعليه السلام: لَأن أدخُلَ السُّوقَ و مَعي دِرهَمٌ أبتاعُ بِهِ لَحماً لِعِيالي و قَد قَرِمُوا إليهِ أحَبُّ إلَي مِن أن اُعتِقَ نَسَمَةً ترجمه: چنان چه وارد بازار شوم و درهمي داشته باشم و با آن براي خانواده ام گوشتي بخرم كه بدان رغبت كرده اند، براي من محبوب تر است از اين كه بنده اي را آزاد كنم آدرس: وسائل الشيعه، ج 21، ص 543. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: إنَّ المَرءَ يَحتاجُ في مَنزِلِهِ و عيالِهِ إلي ثَلاثِ خِلالٍ يَتَكَلَّفُها و إن لَم يَكُن في طَبعِهِ ذلِكَ: مُعاشَرَةٍ جَميلَةٍ وسَعَةٍ بِتَقديرٍ و غَيرَةٍ بِتَحَصُّنٍ ترجمه: مرد براي اداره منزل و خانواده خود به سه خصلت نياز دارد كه اگر در طبيعت او نباشد، بايد خود را با تكلّف به آنها وادارد: خوش رفتاري، گشاده دستي سنجيده وغيرت براي حفاظت از آنها آدرس: تحف العقول، ص 322. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: لاغِني بِالزَّوجِ عَن ثَلاثَةِ أشياءَ فيما بَينَهُ و بَينَ زوجَتِهِ و هِي: المُوافَقَةُ لِيَجتَلِبَ بِها مُوافَقَتَها و مَحَبَّتَها و هَواها و حُسنُ خُلقِهِ مَعَها وَ استِعمالُهُ استِمالَةَ قَلبِها بِالهَيئَةِ الحَسَنَةِ في عَينِها و تَوسِعَتِهِ عَلَيها ترجمه: شوهر در رابطه خود با همسرش از سه چيز بي نياز نيست: سازگاري با او تا به اين وسيله سازگاري و محبت و عشق او را به خود جلب كند، و خوش خويي با او و دلبري از او با آراستن خود براي وي و فراهم آوردن امكانات رفاهي او آدرس: ميزان الحكمه، ح 7876. زير عنوان: نقش مرد در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأهلِ بَيتِهِ مُدَّ لَهُ في عُمرِهِ ترجمه: هر كس به خانواده اش نيكي كند، عمرش زياد شود آدرس: الكافي، ج 2، ص 105. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: لَو أمَرتُ أحَداً أن يَسجُدَ لأِحَدٍ لأَمَرتُ المَرأةَ أن تَسجُدَ لِزَوجِها ترجمه: اگر قرار بود دستور دهم كسي در برابر كسي سجده كند، به زن دستور مي دادم تا شوهرش را سجده كند آدرس: بحار الأنوار، ج 103، ص 246. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: ما مِن امرَأةٍ رَفَعَت مِن بَيتِ زَوجِها شَيئاً مِن مَوضِعٍ إلي مَوضِعٍ تُريدُ بِهِ صَلاحاً إلّا نَظَرَ اللَّهُ إلَيها و مَن نَظَرَ اللَّهُ إلَيهِ لَم يُعَذِّبهُ ترجمه: هر زني كه در خانه شوهر خود به قصد سامان دادن كارهاي خانه چيزي را جابه جا كند خداوند به او نظر مي كند و هر كه خداوند به او نظر كند عذابش نمي دهد آدرس: بحار الأنوار، ج 103، ص253. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: أيَّما اِمرَأةٍ حَمَلَتهُ عَلي ما لايَقدِرُ عَلَيهِ وما لا يُطيقُ لَم تَقبَلَ مِنها حَسَنَةٌ ترجمه: زني كه شوهر خود را بر انجام دادن كارهايي وادار كند كه او توانايي انجام دادن آنها را ندارد، هيچ يك از كارهاي نيك او پذيرفته نخواهد شد آدرس: مكارم الأخلاق، ص 215. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: امام باقرعليه السلام: لاشَفيعَ لِلمَرأَةِ أنجَحُ عِندَ رَبِّها مِن رِضا زَوجِها ترجمه: براي زن نزد پروردگارش هيچ شفاعت كننده اي كارسازتر از خشنودي شوهرش نيست آدرس: ميزان الحكمه، ح 7864. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: سَعيدَةٌ سَعيدَةٌ امَرأةٌ تُكرِمُ زَوجَها و لاتُؤذِيهِ و تُطيعُهُ في جَميعِ أحوالِهِ ترجمه: خوشبخت است خوشبخت، آن زني كه شوهر خود را گرامي مي دارد و آزارش نمي هد و در همه حال از وي فرمان مي برد آدرس: كنزالفوائد، ج 1، ص 150. زير عنوان: نقش زن در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: لاغِني بِالزَّوجَةِ فيما بَينَها و بَينَ زَوجِها المُرافِقِ لَها عَن ثَلاثِ خِصالٍ و هُنَّ: صِيانَةُ نَفسِها عَن كُلِّ دَنَسٍ حَتّي يَطمَئِنَّ قَلبُهُ إلَي الثِّقَةِ بِها في حالِ المَحبوبِ والمَكروهِ و حِياطَتُهُ لِتَكِونَ ذلِكَ عاطِفاً عَلَيها عِندَ زَلَّةٍ تَكونُ مِنها و إظهارُ العِشقِ لَهُ بِالخَلابَةِ و الهَيئَةِ الحَسَنَةِ لَها في عَينِهِ ترجمه: زن با شوهر سازگار خود ناگزير از رعايت سه نكته است: حفظ كردن خود از هر گناه و آلودگي تا شوهرش در هر حال، خوشايند يا ناخوشايند، در دل به او اطمينان داشته باشد؛ مراقبت از او و زندگي اش تا شوهرش در صورتي كه لغزشي از او سرزند با او مهرباني كند، و اظهار عشق به او با عشوه و دلبري و ظاهر مناسب و خوشايند در نظر او آدرس: بحار الأنوار، ج 78، ص 237. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: وقَضَي رَبُّكَ ألّا تَعبُدُوا إلّا إيّاهُ وبِالوالِدَينِ إحساناً إمّا يَبلُغَنَّ عِندَكَ الكِبَرَ أحَدُهُما أو كِلاهُما فلا تَقُل لَهُما اُفٍّ ولا تَنهَرهُما وقُل لَهُما قولاً كَريماً، واخْفِض لَهُما جَناحَ الذُّلُّ مِنَ الرَّحمَةِ وقُل رَبِّ ارحَمْهُما كَما رَبَّياني صَغيراً ترجمه: و پروردگار تو مقرّر كرد كه جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيكي كنيد. اگر يكي از آن دو، يا هر دو، در كنار تو به سالمند رسيدند، به آنها [حتّي]اُفّ مگو و به آنان پرخاش مكن و با آنها به شايستگي سخن گوي و از سرِ مهرباني، بال فروتني بر آنان بگستر و بگو: پروردگارا! آن دو را رحمت كن، چنان كه مرا در خُردي پروردند آدرس: اسراء، آيه 24 - 23. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: امام علي عليه السلام: بِرُّ الوالِدَينِ أكبَرُ فَريضَةٍ ترجمه: نيكي به پدر و مادر، بزرگ ترين فريضه است آدرس: غررالحكم و دررالحكلم، ح 4423. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: امام رضاعليه السلام: إنَّ اللَّهَ عَزَّوَجلَّ … أمَرَ بِالشُّكرِ لَهُ و لِلوالِدَينِ فَمَن لم يَشكُر والِدَيِهِ لَم يَشكُرِ اللَّهَ ترجمه: خداوند به سپاسگزاري از خود و پدر و مادر فرمان داده است؛ پس هر كه از پدر و مادرش سپاسگزاري نكند، خداوند را سپاس نگفته است آدرس: الخصال، ص 156. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: امام رضاعليه السلام: بِرُّ الوالِدَينِ واجِبٌ وإن كانا مُشركَينِ ولا طاعَةَ لَهُما في مَعصِيَةِ الخالِقِ ترجمه: نيكي كردن به پدر و مادر واجب است، اگر چه مشرك باشند و نبايد در معصيت خالق از آنان اطاعت كرد آدرس: بحار الأنوار، ج 74، ص 72. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: مَن بَرَّ والِدَيهِ طُوبي لَهُ زادَ اللَّهُ في عُمرِهِ ترجمه: خوشا به حال كسي كه به پدر و مادرش نيكي كند، خداوند عمرش را زياد مي كند آدرس: كنزالعمّال، ح 45483. زير عنوان: نقش فرزندان در خانواده متن: امام صادق عليه السلام: يَجِبُ لِلوالِدَينِ عَلَي الوَلَدِ ثَلاثَةُ أشياءَ؛ شُكرُ هُما عَلي كُلِّ حالٍ و طاعَتُهُما فِيما يأمُرانِهِ و يَنهَيانِهِ عَنهُ في غَيرِ مَعصِيَةِ اللَّهِ و نَصيحَتُهُما فِي السِّرِّ وَ العلانِيَةِ ترجمه: پدر و مادر را بر فرزند سه حقّ است: در همه حال شكرگزار آنها باشد؛ در هر چه او را امر و نهي مي كنند، به جز معصيت خدا، اطاعتشان كند و در نهان و آشكار خيرخواه آنان باشد آدرس: تحف العقول، ص 322.