عنوان مناسبت: انعقاد قرارداد ننگين 1907 و تقسيم ايران

در زمان مظفرالدين شاه قاجار كه نهضت اصلاح طلبي و تجديد روش سياسي و ايجاد مشروطيت پا گرفت، دولت ضعيف شاه، مقروض روس و انگليس شد. اين استقراض هاي پي درپي، باعث حضور هرچه بيشتر بيگانگان و دخالت آنان در امور مملكت گرديد. پس از مدتي، دولت هاي روسيه و انگلستان در راستاي سياست هاي استعمارگرانه ي خويش، در زمان سلطنت محمدعلي شاه قاجار، با خود پيماني منعقد كردند كه بر اساس آن، ايران، تجزيه و به سه قسمت شمالي، جنوبي، و بي طرف تقسيم گرديد. بر اين اساس نيمه ي شمالي را روس ها و نيمه ي جنوبي را انگليسي ها به تملك خود درآوردند. در ادامه ي اين روند بود كه در 21 رجب سال 1325 قمري برابر با 1907 ميلادي، قرارداد روس و انگليس مبني بر تقسيم ايران به سه منطقه ي حوزه ي نفوذ روس در شمال و مركز، منطقه ي نفوذ انگليس در جنوب شرقي كشور و منطقه ي بي طرف در جنوب غربي ايران، منعقد گرديد. خط منقطه ي روس ها از قصر شيرين آغاز شده، پس از عبور از اصفهان و يزد و خواف، در منطقه اي كه مرز ايران و افغانستان و روسيه، يكديگر را قطع مي كنند خاتمه مي يافت. خط منطقه ي انگليسي ها از مرز افغانستان آغاز شده و پس از عبور از بيرجند و كرمان به بندرعباس منتهي مي شد. با اين قرارداد، انگليس ها و روس ها مي خواستند به رقابت هاي خود در ايران و افغانستان و تبّت خاتمه دهند. همين كه خبرِ انعقاد قرارداد به مردم رسيد، وحشت و خشم عمومي را در آنان برانگيخت.