درگذشت "نيكولا ماكياولي" سياست مدار، نويسنده، هنرمند و مورخ ايتاليايي

نيكولا ماكياوِلي، مورخ نظريه پرداز و سياست مدار ايتاليايي در سوم دسامبر سال 1469م در فلورانس ايتاليا به دنيا آمد. از دوران نوجواني او اطلاع خاصي در دسترس نيست، اما وي در جواني وارد فعاليت هاي سياسي شد و در سال 1506م به دبيري شوراي جمهوري ايتاليا دست يافت. ماكياولي از سال 1512م كه مخالفانش قدرت را در دست گرفتند به گوشه گيري و نگارش كتاب هاي متعدد روي آورد. مهم ترين اثر ماكياولي، كتاب شاهزاده، پرنْسْ يا شهريار است كه وي آن را براي راهنمايي فرمان روايان زمان خويش نوشت. اين كتاب نام ماكياولي را مظهر بي مرامي و پاي بند نبودن به اصول سياسي معرفي كرده است. كتاب شاهزاده نه اخلاقي است و نه ضد اخلاق، بلكه نخستين تجزيه و تحليل علمي و بي طرفانه از روش هايي است كه موجب كسب نيروي سياسي و حفظ آن مي شود. هرچند جنبه بي طرفي كامل كتاب به آن رنگ بدبيني مي دهد، اما تاثير اين كتاب حتي تا روزگار اخير بي اندازه زياد مي باشد. ماكياولي در اين كتاب، سياست را نه آن چنان كه بايد باشد، بلكه آن چنان كه هست مورد بررسي قرار مي دهد. ماكياولي معتقد بود كه در امور سياسي، بايد تنها رسيدن به هدف را در نظر گرفت و رعايت اصول اخلاقي در اين مورد ضرورتي ندارد. او كه سياست را از اخلاق جدا مي سازد، انجام هر عملي را از سوي حاكم براي حفظ حكومت مجاز مي شمرد. روش ماكياولي در سياستْ به اصول ماكياوليسم مشهور است. ماكياوليسم پيش از آن كه يك مكتب سياسي باشد، نظريه اي در شيوه حكومت و دستورالعملي براي دولت مردان است كه البته مخالفان بسياري هم دارد. در زمينه حكومت فردي، آدولف هيتلر و بتينو موسوليني ديكتاتورهاي آلمان و ايتاليا و رهبران ديگر حكومت هاي فاشيستي، كم و بيش پيرو عقايد ماكياولي هستند كه شيوه حكومت را از او مي آموزند. به عبارت ديگر در اصطلاحات سياسي واژه اي بدنام تر از ماكياوليسم نيست. اين اصطلاح در زبان سياسي به معناي فريب كاري، نيرنگ بازي و عدم پاي بندي به اصول اخلاقي است. از ديدگاه ماكياول نيرنگ و فريب در قدرت، اصلي ضروري به شمار مي آيد. به سخن ديگر ماكياولي نخستين جستجوگر ماهيت قدرت و پيشرو انديشه علمي در اين زمينه است. يعني در حالي كه به سردمداران قدرت نگريسته مي شود، وي چشم به پشت صحنه دوخته و انگيزه هاي نهاني وقوع حوادث را جستجو مي كند. ماكياولي در عين حال معتقد بود كه قدرت متمركز ملي، مي تواند ملت را از دست اندازي قدرت هاي همسايه درامان دارد. هنر جنگ و تاريخ فلورانس از ديگر آثار اوست. ماكياولي سرانجام در بيستم سپتامبر 1530م در 61 سالگي درگذشت.