تجزيه امپراتوري عثماني در پي شكست در جنگ جهاني اول و نيرنگ استعمار

پس از شكست امپراتوري عثماني در جنگ جهاني اول، طرف هاي پيروز تصميم به تجزيه اين امپراتوري و الحاق متصرفات عثماني به سرزمين خود گرفتند. در اين راستا پيمان استعماري سايْكْسْ - پيكو، كه توسط وزراي امور خارجه انگلستان و فرانسه تهيه و امضا شده بود، شرايط سياسي منطقه را براي تفكيك اراضي خاورميانه و تجزيه مستملكات آسيايي امپراتوري عثماني فراهم آورده بود. در قرارداد سايكس - پيكو كه نوعي تباني استعماري و توسعه طلبانه متفقين به شمار مي آيد، منطقه خاورميانه عربي بين سه كشور فرانسه، انگليس و روسيه تقسيم شد. به موجب اين پيمان بخش هاي شرقي تركيه در محدوده اي به وسعت پنجاه هزار مايل به روسيه واگذار شد. فرانسوي ها هم قسمت هاي ديگري از تركيه همراه با خاك سوريه و لبنان را از آن خود ساختند و بالاخره انگليسي ها توانستند قسمت هاي عمده سرزمين عراق و نيز فلسطين را صاحب شوند. فرانسه و انگليس توافق كردند تا متصرفات خاورميانه اي خويش را به اميرنشين هاي متعدد تبديل نمايند و در هر اميرنشين، احساسات قومي، نژادي، زباني و مذهبي را عليه عثماني تحريك كنند تا راه شكست نهايي عثماني از اين طريق فراهم شود. از سوي ديگر اشغال مناطق گسترده اي از اراضي اين امپراتوري توسط نيروهاي روس، انگليس و ايتاليا، باعث شد تا دولت عثماني با عقد قرارداد سور در سال 1920م موافقت نمايد. امضاي اين قرارداد در واقع به معناي پايان امپراتوري عثماني و رسميت يافتن تجزيه آن بود. از اين پس بود كه علي رغم تجزيه و فروپاشي امپراتوري عثماني، قيام هاي مردمي در اين نواحي عليه استعمارگران آغاز شد و زمينه هاي استقلال برخي كشورها از جمله تركيه و عراق فراهم آمد.