📜 رویدادهای تاریخی ایران و جهان

عنوان مناسبت: ولادت عالم مجاهد و فقيه مبارز آيت اللَّه شهيد "شيخ فضل اللَّه نوري"

حاج شيخ فضل اللَّه نوري از شاگردان برجسته ي ميرزاي بزرگ شيرازي در عراق بود. وي در سال 1300 ق به تهران رفت و به شدت با جدايي دين از سياست مخالفت ورزيد. شيخ فضل اللَّه در اوايل مشروط…

عنوان مناسبت: تولد فقيه مجاهد "سيدمحمد طباطبايي" از رهبران اصلي نهضت مشروطه

آيت اللَّه سيد محمد طباطبايي، در كربلا (و به قولي در تبريز) به دنيا آمد و در دو سالگي به ايران آورده شد. پس از گذراندن تحصيلات ابتدايي، در محضر ميرزا ابوالحسن جلوه و شيخ هادي نجم آ…

عنوان مناسبت: پايان جنگ دوم ايران و روس با شكست "عباس ميرزا" وليعهد فتحعلي شاه قاجار

عهدنامه ي گلستان كه در پي شكست ايران از روسيه در جنگ اول دو كشور به امضا رسيد، مرز بين ايران و روسيه را به درستي معين نكرده بود. از اين رو نارضايتيِ مردمِ نَواحيِ ايرانيِ تَمَلُّك …

عنوان مناسبت: آغاز دومين دوره ي جنگ هاي ايران و روسيه

از آنجايي كه در عهدنامه ي گلستان كه پس از جنگ اول ايران و روس، به امضا رسيد، مرز بين ايران و روسيه، به درستي معين نشده بود، باعث ايجاد مشكلاتي گرديد. در مناطقي، هر دو دولت ادعاي ما…

آغاز بهره برداري از تلگراف در ايران

روزنامه وقايع اتفاقيه در شماره 372 خود در اين روز، رويداد سيم كشي تلگراف در مدرسه دارالفنون و موفقيت آميز بودن آن را خبر داد. پس از آن قرار شد كه از كاخ سلطنتي تا باغ لاله زار، سيم…

انعقاد "معاهده پاريس" بين ايران و انگلستان و جدا شدن افغانستان از ايران

پس از تصرف هرات در افغانستان توسط قواي ناصرالدين شاه قاجار، دولت انگلستان كه از اين امر ناراضي بود، به ايران اعلان جنگ داد و جزيره خارك و بوشهر را به اشغال خود درآورد. در اين حال د…

عنوان مناسبت: شكست "عباس ميرزا" نايب السلطنه از قواي روسي در نبرد اصلاندوز

با تجاوز قواي روسي به شمال كشور، عباس ميرزا، وليعهد فتحعلي شاه قاجار به مقابله با آنان برخاسته و آن ها را شكست داد. پس از مدتي، بين سپاهيان ايران و روس در محلي به نام اصلاندور در ك…

عنوان مناسبت: ولادت فقيه فاضل، استاد متأخرين آيت اللَّه "شيخ مرتضي انصاري"

شيخ انصاري در نجف از محضر اساتيدي همچون حاج ملااحمد نراقي، شريف العلماء مازندراني، شيخ موسي و شيخ علي كاشف الغطاء بهره گرفت. وي پس از درگذشت صاحب جواهر، به مرجعيت عامه ي شيعه رسيد.…

عنوان مناسبت: قتل "آقامحمدخان قاجار" مؤسس و اولين پادشاه سلسله ي قاجاريه

آقامحمدخان قاجار پسر بزرگ محمدحسن خان قاجار قوانلو در محرم 1155 ق در گرگان متولد شد. در 1160 ق كه عادل شاه، برادرزاده ي نادر شاه افشار براي سركوبي محمدحسن خان، عازم مازندران شده بو…

امضاي عهدنامه تركمنچاي بين "فتحعلي شاه قاجار" و "پاسكويچ" روسي

در زمان فتحعلي شاه، دو دوره جنگ بين ايران و روسيه درگرفت كه هر دو جنگ باشكست ايران به پايان رسيد. پس از شكست دوم، اول اسفند 1206 ش (5 شعبان 1243 ق، 21 فوريه 1828 م) عهدنامه اي بين …

عنوان مناسبت: صدور دستور ساخت قلعه و بناي حصار شهر تبريز توسط "شاه عباس اول"

مناسبت مذكور داراي شرح نمي باشد

عنوان مناسبت: باز پس گرفتن هرات توسط "شاه طهماسب اول"

در سال 930 ق شاه اسماعيل صفوي درگذشت و فرزند او، شاه طهماسب در يازده سالگي بر تخت سلطنت نشست و كشور دچار آشفتگي شد. نيروهاي ازبكان هرات را متصرف شده و بلخ رامحاصره كردند و گمان داش…

عنوان مناسبت: تولد "محبُّ الدين سرايي" مفسر و فقيه مسلمان

محب الدين سرايي، مفسر و فقيه مسلمان در قاهره به دنيا آمد. اين دانشمند مسلمان، همه ي عمرش را به تحصيل و تدريس پرداخت و در زمينه ي علوم ديني، دانش بسياري كسب كرد. او در ادبيات عرب، ف…

عنوان مناسبت: تاسيس سلسله ي ايلكاني يا آل جلاير توسط شيخ "حسن بزرگ"

همزمان با انحطاط ايلخانان مغول، عده اي از سرداران ايلخاني سر به استقلال خواهي برداشتند و آل جلاير يا ايلكانيان از همه نيرومندتر شدند. ايشان عراق و آذربايجان را سال ها در دست داشتند…

عنوان مناسبت: قيام سربداران خراسان به رهبري "شيخ حسن جوري" در نيشابور

همزمان با حكومت مغول و پس از قتل عام هاي وسيعِ چنگيز و هلاكو، مردي روحاني به نام شيخ خليفه مازندراني، درصدد سازماندهي مردمي عليه مغولان برآمد. او در مسجد جامع سبزوار خانه كرده و در…

عنوان مناسبت: آغاز حكومت "محمد خدابنده" معروف به "الجايتو" ايلخان مغول

در ادامه ي حكومت ايلخانان مغول در ايران، الجايتو كه به سلطان محمد خدابنده ملقب بود به پادشاهي رسيد و دو دانشمند زمان، خواجه سعدالدين ساوجي و رشيد الدين فضل اللَّه را به وزارت منصوب…

عنوان مناسبت: وفات "(شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي" شاعر و استاد بزرگ ادب فارسي

شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي، شاعر و استاد بزرگ شعر ونثر فارسي، پس از گذراندن مقدماتِ علوم ادبي و ديني در زادگاهش، شيراز، در جواني به بغداد رفت و در مدرسه ي نظاميه ي آن به آموختن علو…

عنوان مناسبت: تصرف شهر بيروت توسط سپاهيان مسلمان شام و مصر در جنگ با صليبي ها

مناسبت مذكور داراي شرح نمي باشد

عنوان مناسبت: مرگ "آباقا خان" ايلخان مغول

پس از مرگ هلاكو، پسرش اباقاخان به جانشيني او نشست. او تبريز را پايتخت و خواجه شمس الدين محمد جويني را وزير خود قرار داد. اباقاخان سعي داشت تا با كمك مسيحيان روم، دولت مصر را كه در …

عنوان مناسبت: وفات حكيم و سياستمدار بزرگ "خواجه نصيرالدين طوسي"

پس از حمله ي مغولان به ايران، مقام علمي و ارزش فكري خواجه نصيرالدين طوسي موجب شد تا هلاكوخان مغول، او را در شمار بزرگان خود دانسته، نسبت به حفظ و حراست از جانِ وي كوشا باشد. از آن …

عنوان مناسبت: سقوط قلعه ي شهر بخارا در مقابل حملات سپاهيان مغول

چنگيزخان مغول در ادامه ي كشورگشايي هاي خود در ذي الحجّه سال 616 ق به بخارا رسيد و پس از سه روز محاصره، آن شهر را فتح كرد و آتش زد. چون بناي خانه هاي بخارا از چوب بود، همه ي آن ها ب…

عنوان مناسبت: تولد "ابن ابي الحديد" دانشمند و مورخ بزرگ مسلمان

ابوحامد عبدالحميد بن محمد مدايني، معروف به ابن ابي الحديد معتزلي، از بزرگان علماي معتزله، فقيه، اصولي، حكيم، متكلم، شاعر و كاتب مي باشد. شرح نهج البلاغه ي او كه شهره ي عام و خاص اس…

عنوان مناسبت: تولد "ابن قَفَطي" نويسنده ي نامدار اسلام

ابوالحسن علي ابن يوسف، معروف به ابن القفطي و قاضي اكرم از مشاهير مورّخين مي باشد و در فقه، حديث، نحو، لغت، اصول، قرائت، منطق، نجوم و هندسه نيز ماهر بوده است. تاريخ آل سلجوق و الرُّ…

عنوان مناسبت: تولد "علي بن يوسف آمِدي" فقيه واديب برجسته

ابوالفضايل علي بن يوسف آمِدي، فقيه واديب برجسته در شهر آمِد عراق متولد شد. پس از تحصيل مقدمات علوم در زادگاه خود، به بغداد رفت و فقه، اصول فقه، ادبيات و رياضيات را نزد عالمان و فقي…