⏳ درگذشت "ژان شاردن" خاورشناس، جهانگرد و فيلسوف فرانسوي

شواليه ژان شاردن، سياح و خاورشناس فرانسوي، در 26 نوامبر 1643م به دنيا آمد و پس از طي تحصيلات مقدماتي، مدتي به جواهر فروشي پرداخت. وي در 21 سالگي عازم هندوستان شد. او زبان فارسي و تركي را فرا گرفت و پس از چندي به عنوان بازرگان سلطنتي، مقرّب دربار صفويه شد. شاردن در مدت حضور در ايران كه چندين سال به طول انجاميد، مطالعات و مشاهدات خود را به قلم آورد. او با تحقيقات دقيق و تتبعات علمي مخصوص خود، ايران و ايرانيان را براي اولين بار چنان كه شايد و بايد به جهانيان معرفي كرد و با ارائه شيوه نوين انتقادي و تاريخي خود، دانش ايران شناسي را در غرب بنيان نهاد. سفرنامه شاردن در ده جلد به تعريف و توصيف امپراتوري ايران، قواي مسلح، آداب و عادات مردم، علوم و صنايع، مذهب، اوضاع مدني، سياسي و نظامي و كتاب هاي معتبر ايرانيان و … اختصاص يافته است. از ديگر نكات مثبت اين اثر، بررسي ادبيات و زبان فارسي و نيز امثال و حكم ايرانيان است. وي اولين كسي بود كه كتابي در شرح ابنيه تخت جمشيد انتشار داد. شاردن در توصيف نبوغ ايرانيان تصريح مي نمايد كه استعداد و نبوغ ايرانيان بيش از هر رشته و فني، در علوم مصروف گرديده و ايرانيان در قسمت علم كاملاً كامياب شده اند. شاهد مثال وي نكاتي است كه درباره ادبيات، رياضيات، نجوم، هنر، صنايع ظريفه، تاريخ، جغرافيا و ساير علوم آورده است. شاردن با توجه به آشنايي به زبان عربي تصريح مي نمايد كه اهالي مشرق زمين، عربي را غني ترين و عالي ترين زبان و غيرقابل قياس مي دانند و شاردن خود، اين ادعا را تاييد مي نمايد. كتاب هاي شاردن به تنهايي يك دوره جغرافياي تاريخي و يك مجموعه فرهنگي بي نظير به شمار مي آيد. هم چنين ادوارد براون مستشرق معروف انگليسي، شاردن را معتبرترين مورخ عهد صفوي دانسته است. سياحت نامه او را از پاره اي جهات با شاهنامه فردوسي مقايسه مي نمايند كه در آن از دلاوري هاي پهلوانان ايران داد سخن رفته است. شاردن علاوه بر جهانگردي و خاورشناسي، يكي از مشاهير فلاسفه در عهد جديد نيز به شمار مي رود و مورخين مشهور قرن هجدهم، در تدوين نظريات تاريخي و تهيه آثار علمي خود از عقايد فلسفي و اجتماعي شاردن مايه گرفته اند. شواليه ژان شاردن سرانجام در پنجم ژانويه 1713م در هفتاد سالگي درگذشت.