⏳ آغاز سال نوی تبری - مازندرانی

سال نو تبری یا نوروز تبری یا فردینه ماه شو نام جشن سال جدید قوم تبری در استان‌های مازندران، گلستان، سمنان، تهران، البرز و شهرستان طالقان می‌باشد که در گاه‌شماری تبری در اولین روز از اولین ماه جدید سال تبری که فردینه ماه نام دارد که برابر با دوم مرداد هجری شمسی است در نواحی تبری نشین ایران برگزار می‌شود. به گفته نصرالله هومند تبری‌ها با سابقه چهار هزار ساله خود یکی از قدیمی‌ترین اقوام ساکن در ایران هستند که پیش از آریایی‌ها در این منطقه زندگی می‌کردند و در طول چهار هزار ساله تاریخ طبرستان، مردم این دیار هیچگاه خودشان را از ایران جدا نمی‌دانستند هر چند به خاطر سابقه تاریخی، تقویمی و زبان؛ حکومتی مستقل داشته‌اند اما خود را جدای از ایران نمی‌دانستند. دوم مرداد ماه هر سال، برابر با یکم فردینه ماه تبری است که تبری‌ها آن را به عنوان آغاز سال نو جشن می‌گیرند. نخسین روز سال تبری هم فردینه ماه نام دارد. نام ماه‌های تبری هم عبارت از: فردینه ماه، کرچه ماه، هره ماه، تیره ماه، ملاره ماه، شروینه ماه، میره ماه، دونه ماه، ارکه ماه، ده ماه، وهمنه ماه و نوروز ماه است. مظفرگنابادی، منجم دربار شاه عباس صفوی جشن تیرماه سیزده کوه‌نشین‌های طبرستان (مازندران) را نوروز تبری قید کرد. مردمان تبری جشن تیرماه سیزده شو را جدا از جشن نوروز تبری که در فردینه ماه شو برگزار می‌شود برگزار می‌کنند.
نام نام سال نو جدید در متون قدیم با نام سال تبری شناخته می‌شده‌است و توسط مردم مازندران هم با نام نوروز تبری یا تبری سال شناخته می‌شود. در ۴۴ نسخه خطی مربوط به قرن ۱۰ تا ۱۲ هجری قمری به نوروز تبری اشاره شده‌است. در چاپ‌های سنگی شرح بیست باب ملامظفر گنابادی در شرح جشن آبریزان نام نوروز تبری درج گردیده‌است. در نسخه‌های زرتشتی که در سال ۱۱۳۰ هجری قمری کتابت گردیده‌اند نیز نام نوروز تبری درج گردیده‌است. در نسخه ۶۷۹۸/۲ کتابخانه مجلس کتابت ۱۱۱۷ هجری قمری و نسخه ۲۶۲۱۶ کتابخانه آستان قدس کتابت ۱۱۲۷ هجری قمری به نوروز تبری اشاره گردیده‌است. در نسخه خطی ۸۱۵۲۶۳ کتابت سال ۱۰۳۱ هجری قمری به نوروز تبری اشاره شده‌است. گروهی از مردمان جلگه مازندران سال نو جدید را نوروز مازرونی یا مازرونی سال می‌نامند. این جشن در منطقه چاشم در شمال سمنان با نام نوروز کاردی یا کاردی سال شناخته می‌شود و واژه کارد در زبان تبری شمال سمنان به معنی چوپان می‌باشد. علت این نام گذاری چنین بود که پنج روز مانده به پایان سال تبری، قراردادی سالانهٔ شبانان و دامداران به پیان می‌رسید و مزد و پاداش آنان پرداخت می‌شد. در این پنج روز روز تا آغاز سال نو تبری شبانان به استراحت و جشن و تفریح می‌پرداختند و در دیگر نواحی تبری نشین جنوب البرز همچون قصران، لواسان، شمیران و پاره ای از آبادی‌های طالقان و الموت همین روال و زمان مرسوم بوده‌است