⏳ درگذشت "ميخائيل دوفويه" شرق شناس معروف هلندي

ميخائيل يان دوفويه، مستشرق هلندي، در نهم اوت سال 1836م در هلند به دنيا آمد. وي تحصيلات خود را در رشته الهيات و فلسفه دانشگاه ليدن هلند به پايان رسانيد و سپس با انتخاب رشته زبان هاي سامي، به آموختن زبان عربي پرداخت. دوفويه پس از آن دروس خود را ادامه داد و با اخذ مدرك دكتراي الهيات، به عنوان مترجم زبان هاي شرقي، مشغول به كار گرديد. در همين زمان تنظيم نسخه هاي خطي و كشف و شناسايي آنها از گنجينه هاي كتابخانه ليدنِ هلند به او محول شد. وي در اين زمان به دست نويس هاي نفيسي دست يافت كه خاورشناسان پيش از او متوجه آنها نشده بودند كه از اين ميان يك سري از كتاب هاي جغرافي دان هاي قرون اوليه اسلامي بود. دوفويه در جريان تدريس خود، براي دانشجويان زبان عربي اهميتي فراوان قائل بود و يكي از خدمت هايش به آنان، تأسيس مؤسسه اي براي كمك به آنان بود. وي علاوه بر تدريس، رياست هيأت تحريريه مجلدات سه گانه دايرةالمعارف اسلامي ليدن را برعهده گرفت و در انجمن هاي علميِ شرق شناسي عضويت يافت. دوفويه هم چنين به زبان هاي فرانسوي، انگليسي، لاتيني، آلماني و يوناني تسلط داشت و در حدود سي صد مقاله در مجلات گوناگون ارائه نمود.اين خاورشناس پركار هلندي، داراي اطلاعات وسيعي در زمينه تاريخ و جغرافياي ممالك اسلامي و ادبيات عرب بود و پس از كشف و شناسايي كتاب معروف تاريخ الرُّسَل و الملوك اثر محمد بن جرير طبري، مورخ و دانشمند مشهور مسلمان، شهرت بيشتري به دست آورد. او دقت خود را روي مؤلفان اوليه اسلامي و به خصوص مورخان و جغرافي دان هاي مسلمان و شعراي قرون اوليه اسلام متمركز ساخت و براي مقدمه نويسي، حاشيه نويسي، يادداشت نگاري و فهرست نويسي بر اين كتب، تلاش فراواني به انجام رساند. شهرت دوفويه به عنوان يكي از دانشمندان طراز اول هلندي، علاوه بر تبحر در تاريخ، جغرافيا، ادبيات و كتاب شناسي اسلامي و عربي اين است كه وي به ندرت مرتكب خطا و اشتباه شده است و نسل هاي بعد از او با اطمينان خاطر، از يافته هاي علمي اش بهره مي بردند. تهيه و تدوين متون جغرافيايي عربي قرون سوم و چهارم هجري در هشت جلد و نيز انتشار بيش از 30 نسخه از كتاب هاي تاريخي و جغرافيايي جهان اسلام، از جمله اقدامات اوست. پروفسور ميخائيل يان دوفويه، سرانجام پس از عمري تحقيق و تاليف، در 17 مه 1909م در 73 سالگي درگذشت.