پس از شهادت امام علي(ع) شيعيان كوفه با امام حسن مجتبي(ع) پسر ارشد آن حضرت بيعت كرده و او را به خلافت برگزيدند. امام، لشگري دوازده هزار نفري به رهبري قيس بن سعد به جنگ معاويه فرستاد و خود روانه ي مداين شد. هنوز بين سپاه امام و معاويه جنگي روي نداده بو
پس از شهادت امام علي(ع) شيعيان كوفه با امام حسن مجتبي(ع) پسر ارشد آن حضرت بيعت كرده و او را به خلافت برگزيدند. امام، لشگري دوازده هزار نفري به رهبري قيس بن سعد به جنگ معاويه فرستاد و خود روانه ي مداين شد. هنوز بين سپاه امام و معاويه جنگي روي نداده بود كه شايعه ي كشته شدن قيس بن سعد، شيرازه ي سپاه حضرت را از هم گسيخت. در اين ميان، جمعي حتي سراپرده ي امام را نيز غارت كرده و يكي از آنان خنجري بر ران حضرت وارد نمود. با اين وضع، مسلّم شد كه با چنين مردمي به جنگ معاويه و لشكر منظم او رفتن صلاح نيست. بدين ترتيب، امام حسن با معاويه وارد مكاتبه و مذاكره گرديد و قرار بر اين شد كه امام از خلافت كناره گيري كند به شرط اين كه معاويه پس از خود، فرزندانش را به خلافت معين نكند، از امام علي(ع) به زشتي ياد ننمايد و … امام حسن(ع) علي رغم ميل باطني، اين صلح را پذيرفت و پس از پنج ماه و نيم، از خلافت كناره گرفت و با اهل بيت خود عازم مدينه گرديد. آيات و احاديث متناسب: زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: و إنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَح لَها و تَوَكَّلْ عَلَي اللَّهِ إنَّهُ هُوَ السَّميعُ العَليمُ ترجمه: اگر به صلح مايل شدند تو نيز از در صلح وارد شو و بر خدا توكّل كن كه او شنواي دانا است آدرس: أنفال، آيه 61. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: پيامبرصلي الله عليه وآله: الحَسَنُ و الحُسَينُ إمامانِ قاما أو قَعَدا ترجمه: حسن و حسين دو امامند؛ چه قيام كنند، و چه قيام نكنند آدرس: مناقب آل أبي طالب، ج 2، ص 138. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: امام علي عليه السلام: و لاتَدفَعَنَّ صُلحاً دَعاكَ إلَيهِ عَدُوُّكَ و لِلّهِ فيهِ رِضي؛ فَإنَّ فِي الصُّلحِ دَعَةً لِجُنودِكَ و راحَةً من هُمومِكَ و أمناً لِبِلادِكَ ترجمه: اگر دشمن، تو را به صلح فراخواند و خشنودي خدا در آن بود، آن را ردّ مكن؛ زيرا صلح مايه آسايش سپاهيان تو و راحتي خودت از اندوه ها و ايمني سرزمين تو است آدرس: نهج البلاغه، نامه 53. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: امام علي عليه السلام: … فَإن أرَدتَ مُجاهَدَةَ عَدُوِّكَ فَلَن يَصلُحَ لَكَ مِن شيعَتِكَ مَن لَم يَصلُحْ لأِبيكَ لَأَنَّهُم قَومٌ لاوَفاءَ لَهُم، يُورِدُونَكَ ثُمَّ لايُصدِرُونَكَ ترجمه: .. و اگر بخواهي با دشمنت بجنگي [بدان كه] كساني كه شمشيرشان سودي براي پدرت نداشت هرگز براي تو نيز سودي نخواهند داشت؛ زيرا آنان قومي بي وفا هستند كه تو را وارد معركه كارزار مي كنند آن گاه براي بيرون آمدن از آن ياري ات نمي كنند آدرس: ميزان الحكمه، ح 10513. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: امام علي عليه السلام: وَجَدتُ المُسالَمَةَ مالَم يَكُنْ وَهنٌ لِلإسلامِ أنجَعَ مِنَ القِتالِ ترجمه: من صلح را، تا آن گاه كه مايه وهن اسلام نباشد، كارسازتر از جنگ يافته ام آدرس: غررالحكم و دررالكلم، ح 10138. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: امام حسن عليه السلام: إنَّ مُعاوِيَةَ نازَعَني حَقّاً هُوَ لي فَتَرَكتُهُ لِصَلاحِ الاُمَّةِ و حَقنِ دِمائِهِم ترجمه: معاويه در حقي كه از آنِ من بود با من ستيز كرد و من براي صلاح امّت و جلوگيري از ريختن خونشان آن را واگذاردم آدرس: بحار الأنوار، ج 44، ص 30. زير عنوان: صلح امام حسن عليه السلام با معاويه متن: امام حسن عليه السلام: ما أنَا بِمُذِلِّ المُؤمِنينَ ولكِنّي مُعِزُّ المُؤمِنينَ، إنّي لَمّا رَأَيتُكُم لَيسَ بِكُم عَلَيهِم قُوَّةٌ سَلَّمتُ الأمرَ لأِبقي أنا و أنتُم بَينَ أظهُرِهِم، كَما عابَ العالِمُ السَّفينَةَ لِتَبقي لأِصحابِها و كَذلِكَ نَفسِي و أنتُم لِنَبقي بَينَهُم ترجمه: من نه خواركننده مؤمنان، بلكه عزّت بخش آنانم. وقتي ديدم شما در برابر دشمن قدرتي نداريد، كار را به او واگذاشتم تا من و شما در ميان آنان باشيم. همچنان كه آن فرزانه [خضر]كشتي را سوراخ كرد تا براي صاحبانش باقي بماند، و اين چنين است حكايت من و شما تا در ميان آنها باقي بمانيم آدرس: ميزان الحكمه، ح 1051.