⏳ درگذشت قدّيس "توماس آكويْناس" فيلسوف بزرگ ايتاليايي

قدّيس توماس آكويْناس، معروف به حكيم آسماني و يكي از بزرگ ترين قدّيسان كاتوليك، در سال 1226م در نزديكي شهر ناپْلْ ايتاليا در خانواده اي از طبقه ممتاز به دنيا آمد. وي در ابتدا در صومعه به فراگيري علوم مذهبي پرداخت و سپس در دانشگاه شهر ناپل به تحصيل فلسفه مشغول شد. آكويناس در دوران تحصيلْ غالباً خاموش و متفكر بود و پس از اتمام تحصيلات به مطالعه آثار فلسفي روي آورد، تا اين كه به نشر افكار خود مشغول گرديد. توماس آكويناس معتقد بود كه الهيات و علوم، تناقضي با يك ديگر ندارند زيرا سر و كار هر دو با حقيقت است و حقيقت هم قابل تجزيه نيست. وي بر اساس همين تفكر، به نوشتن شرح و تفسيرهايي بر آثار ارسطو پرداخت و كوشيد تا ميان فلسفه مابعدالطّبيعه ارسطويي با عقايد مسيحي و اخلاق يهوديت تلفيقي به وجود آوَرَد. اين عمل، يكي از بزرگ ترين كارهايي است كه در فلسفه صورت گرفته است و برجسته ترين مرحله فلسفه مدرسي و نظرات مطرح شده در مدارس قرون وسطي به شمار مي رود. در فلسفه مَدْرسي، كه نظام فلسفي قدماي كليسا بود، ايمان بر عقل ترجيح داده مي شد و عقل، متكي بر ايمان قلمداد مي گرديد. آكويناس هم چنين از آراء ابن رشد، فيلسوف مسلمان اندلسي، استفاده بسيار كرد و نظرات علمي خود را نيز بر آن افزود. او از اين مسير، تركيبي به وجود آورد كه نزديك به چهارصد سال، فلسفه رسمي حوزه هاي علمي و مذهبي اروپا بود و هنوز هم در ميان دانش پژوهاني كه مقيد به اصول ديانت كاتوليك هستند، محترم و معتبر است. آكويناس مانند نويسندگان انجيل معتقد بود كه بزرگ ترين خير و سعادت براي بشر، سير به سوي كمال الهي است. وي هم چنين همانند ارسطو بر اين عقيده بود كه در درون هر كس، صورتي يا نيرويي وجود دارد كه قادر است او را به فرشته اي تبديل كند. اكويناس علي رغم دارا بودن خانواده اي ثروت مند و بانفوذ، از جامعه فاصله گرفت و نظام انديشه اي خود را برپا كرد. برخي از عقايد او عبارت از اين است كه مي گفت: اگر شما به خوبي و نيكي خداوند ايمان داشته باشيد مي توانيد براي عالَمي كه اجزاي آن با هماهنگي در كارند و حقيقت اعلاي آن، رستگاري روح جاويدان آدمي است، يك فلسفه عقلاني طرح كنيد. او مي گفت: در حقيقت، ما به اين جهان آمده ايم تا از راه استيلا بر بدي ها به نيكي ها دست يابيم. زيرا بدي، تلاش براي جدا ساختن انسان از انسان، و انسان از خداست، اما نيكي، حاصل وحدت مجدد ميان خدا و انسان است. در اين ميان نيروي محركي كه ما را ياري مي رساند، عشق الهي به مخلوقات خود مي باشد. وي معتقد بود كه در خداوند، مادهْ به معني جنبه نقص وجود ندارد و تنها صورت يا كمال راه دارد. كليسا تا مدت ها از پذيرفتن آراء آكويناس خودداري مي كرد، ولي سرانجام فلسفه او را كه توميسم نام داشت پذيرفت. بزرگ ترين خدمت توماس اكويناس به پيشرفت علوم، توجه فوق العاده وي به مذهب اصالت عقل است. او مي گفت دليل و منطقْ عالي ترين وسيله در راه بسط مرزهاي دانش بشري است. همين طرز تفكر بود كه موجب شد علم و دانش كه مدت مديدي در اروپا از اعتبار افتاده بود و ميراث كفر و بت پرستي تلقي مي شد بار ديگر مورد توجه قرار گيرد و ارزش يابد. آكويناس، زندگي و حيات پس از مرگ را لازم مي دانست و آن را ادامه حيات انسان مي شمرد. توماس آكويناس سرانجام در هفتم مارس 1274م در 48 سالگي درگذشت. با اين حال، وي از كوتاهي كتاب زندگي خود در اين جهان متاسف نبود و مي گفت: اگر خداوند مرا در سني كمتر از ديگران، داناييِ بيشتر عطا كرده است، براي آن است كه مي خواسته است، زودتر مرا به سوي جلال و عظمت خود باز خوانَد.